تبلیغات
جلوه های عرفانی تقرب الی الله - آداب و اعمال ماه ذی‌القعده

امروز:

آداب و اعمال ماه ذی‌القعده

آداب ماه شوال و ذی القعده

به لطف الهی، توفیق درک ماه رمضان دیگری هم به دست آمد. گرچه به سرعت هم از دست رفت. در هر حال خدا را به خاطر این نعمت عظیم شاکریم و آرزوی دیدار رمضان اینده و توفیق تنفس در حال و هوای ملکوتی‏اش را داریم.

آداب و اعمال ذی القعده

بعد از استراحت ماه شوال، دوباره روال عادی در ماه ذی القعده آغاز می‌شود. ماه شریفی که یکی از ماه‏های حرام است. چنان‏که می‌دانید، و در قرآن هم به آن اشاره شده، چهار ماه از سال، ماه‏های حرام محسوب می‌شوند. سه ماه پیاپی «ذی القعده، ذی‏حجه و محرم» و یک ماه جدا (رجب) که خداوند حرمت ویژه‌ای برای این ماه‏ها قائل شده. در برخی کتب آمده، گناه در این ماه‏ها همانند حسنات در آن، بیش از سایر ایام محسوب می‌گردد.

در هر حال حرمت این ماه‏ها آن‏قدر زیاد است که حتی قبل از اسلام هم جنگ‏ها در خلال آن‏ها تعطیل می‌شد و اسلام هم بر همین رسم صحّه گذاشت. ایت‏الله میرزا جواد ملکی می‌فرماید: «این ماه از ماه‏های حرام است که جنگ با کفار، در آن حرام می‌باشد و انسان از این مطلب، حکم جنگیدن و مخالفت با خدا را می‌فهمد». 1

و البته این ماه، ماه دعا و توجه به سوی خداوند است. در روایتی آمده:

«ذی القعده ، ماه اجابت دعاست، در هنگام شدت و فشار بلاها».

هدیه‌ی پیامبر صلی‏الله‏علیه‏و‏آله برای گنه‏کاران

یکی از مهم‏ترین آداب این ماه، نماز بافضیلتی است که از حضرت رسول اکرم صلی‏الله‏علیه‏و‏آله در روایتی زیبا بیان شده که نسخه‏ی واقعی درد ماست. شاید خیلی از اوقات به ذهنمان بیاید، «ای کاش می‌شد یک توبه‏ی واقعی کرد و ظلمت‏ها و آلودگی‏های گذشته را پاک کرد و بعد با خیال راحت و احساس آرامش اینده‌ای نورانی را شروع نمود». این روایت حضرت، یکی از بهترین فرصت‏ها را پیش پای همه‏ی ما می‌گذارد:

نقل شده: «در روز یکشنبه‏ای از ماه ذی القعده پیامبر اعظم صلی‏الله‏علیه‏و‏آله رو به اصحاب کرده، فرمودند: ای مردم! کدام یک از شما می‌خواهید توبه کنید؟ اصحاب گفتند: همه‏ می‌خواهیم توبه کنیم. حضرت فرمودند: پس غسل کنید و آن‏گاه وضو بگیرید سپس چهار رکعت نماز به جا آورید. (دو نماز دو رکعتی)

در هر رکعت، یک حمد، سه قل هو الله و یک بار سوره‏ی ناس و فلق را بخوانید و پس از نمازها هفتاد بار استغفار نمایید. (مثلاً استغفر الله ربی و اتوب الیه) و در پایان بگویید:

«لا حول ولا قوه الا بالله»، «یا عزیز یا غفّار اغفرلی ذنوب و ذنوب جمیع المؤمنین و الؤمنات فانّه لایغفر الذنوب الا انت».

آن‏گاه حضرت فرمودند: بنده‌ای از امت من چنین عملی را انجام نمی‌دهد مگر آن که از آسمان به او ندا می‌رسد: بنده خدا! اعمالت را از نو شروع کن که توبه‌ات قبول و گناهانت بخشیده شد! فرشته‏ی دیگری ندا می‌کند: ای بنده! مبارک باد بر تو و بر خانواده و خاندانت! فرشتگان دیگر نیز صدا می‌زنند: در روز قیامت دشمنانت را از تو راضی می‌نمایند، با ایمان از دنیا می‌روی، دینت از تو گرفته نمی‌شود. . . »

این روایت زیبا و امیدوار کننده که مشروح آن در کتاب شریف المراقبات و مختصر آل در مفاتیح‏الجنان آمده، چراغ امید را در دل هر انسان علاقه‌مند به توبه روشن می‌کند. ان‏شاءالله در انجام این عمل بافضیلت کوتاهی نشود. نکته‌ای که باید مورد توجه قرار گیرد این است که: توبه اختصاص به زمان و مکان خاصی ندارد. اما یقیناً شرائط خاص زمانی و مکانی در قبولی و پذیرش آن از جانب خداوند مؤثر است و این عمل نیز چون در روز یکشنبه ماه ذی القعده از جانب حضرت رسول صلی‏الله‏علیه‏و‏آله به اصحاب سفارش شده، در نزد بزرگان به عنوان عمل این روز مشهور است و البته چون در روایت مشخص نیست کدام یکشنبه از ماه ذی القعده، می‌توان آن را در هر یک از یکشنبه‌های این ماه انجام داد گرچه بهتر است انسان در همه یکشنبه‌های این ماه از انجام این عمل نورانی و با فضیلت غافل نشود؛

سه روز روزه

یکی از اعمال مخصوص این ماه، که البته مربوط به همه ماه‏های حرام است، سه روز روزه متوالی است که فضیلت بسیار دارد؛ در روایت آمده: «هر کس در ماه‏های حرام سه روز متوالی یعنی پنجشنبه، جمعه و شنبه را روزه بدارد، خداوند عبادت نهصد سال را برای او می‌نویسد که روز‌هایش به روزه‏داری و شب‏هایش به عبادت سپری شده باشد».

در هر صورت جدای از توبه به ثواب‏هایش، این عمل پیش خداوند از محبوبیت ویژه‌ای برخوردار است؛ خداوند خودش توفیق انجام این عبادت را به همه عنایت بفرماید.

شب نیمه ماه

از دیگر آداب این ماه عبادت شب نیمه‏ی ماه است . از رسول اعظم صلی‏الله‏علیه‏و‏آله نقل شده : شب پانزدهم  ذی القعده ، شب مبارکی است . خداوند در آن‏جا رحمت به بندگان مؤمنش می‌نگرد و پاداش کسی که در این شب با عمل خود به اطاعت خداوند مشغول باشد، همانند پاداش 100 روزه‏داری است که همواره در مسجد به سر برده و به انداز‏ه‏ی چشم بر هم زدنی نافرمانی خدا را نکرده‌اند. . .

نکته‏ی ظریفی که میرزاجوادآقا ملکی(ره) در این مورد به آن اشاره می‌فرمایند این است که:

«طاعت و عبادت در این شب، از این جهت که مشهور نبوده و مردم کم‏تر در آن به طاعت خدا مشغول می‌گردند، از سایر شب‏های مشهور، ممتاز می‌گردد و این مطلب نزد اهل مراقبت مهم است زیرا توجه و هشیاری در زمان غفلت عموم مردم از مراقبت‏های مهم و باعث سرعت اجابت است و این اعمال هم نزد خداوند عظیم‏تر و به اجابت نزدیک‏تر و داری اجر بیشتری است». 1

دحوالارض و اعمال آن

مهم‏ترین روز این ماه شریف، روز بیست و پنجم این ماه است که به روز «دحوالارض» مشهور است: «دحو» به معنی بسط و گسترش است. شاید مراد از این تعبیر، آن باشد که در این روز کره‏ی زمین که سرتاسر در زیر آب بود، در محل کعبه‏ی فعلی از زیر آب خارج شد و به اذن خداوند از این قسمت خشکی‏های زمین گسترش یافت. البته حوادث و وقایع دیگری نیز در این روز واقع شده که همه دال بر اهمیت و عظمت این روز است، همانند: نصب کعبه به عنوان خانه‏ی خدا، به زمین آمدن حضرت آدم علیه‏السلام، ولادت حضرت ابراهیم و حضرت عیسی علیهما‏السلام و. . .

از مهم‏ترین اعمال این روز، «روزه» است، زیرا این روز، یکی از چهار روزی است که در تمام سال، روزه‌اش به شرافت و فضیلت بسیار مشهور است و برابر با ثواب هفتاد سال و کفاره‏ی گناهان هفتاد سال دانسته شده. از امیرمؤمنان علیه‏السلام هم روایت شده:

کسی که این روز را روزه بدارد و شبش (شب بیست و پنجم) را به عبادت مشغول باشد، ثواب عبادت صد سال را که روز و شبش را در عبادت گذرانده باشد، خواهد داشت و هم‏چنین هر گروهی که در این روز گرد هم ایند برای ذکر خداوند، پراکنده نمی‌گردند مگر این که خواسته‏ی آنان عطا می‌شود».

از این روایت به دست می‌اید، دور هم جمع شدن و دعا و توجه به خداوند در این روز به صورت جمعی، مورد عنایت ویژه است و این فرصت مغتنمی است برای هیأتی‌ها که برنامه‏ی ویژه و بخصوصی را ترتیب بدهند و از آن‏جا که این روز، یکی از روزهایی است که ظهور حضرت مهدی ارواحناه فداه در آن احتمال داده شده، خواندن زیارت آل یس، بسیار مناسب است، زیرا خود آن حضرت فرمود: «هرگاه خواستید به واسطه‏ی ما به خداوند تبارک و تعالی توجه پیدا کنید، این دعا را بخوانید».

ضمناً نمازی دو رکعتی برای نزدیک ظهر این روز هم نقل شده که در هر رکعت یک حمد و پنج مرتبه سوره‏ی «شمس» خوانده می‌شود و بعد از سلام نماز، دعای کوتاهی خوانده می‌شود که دراعمال روز 25 ذی القعده در مفاتیح آمده است.

زیارت

نکته‏ی پایانی هم این که روز 25 ذی القعده در نزد خواص و اهل معرفت با زیارت سلطان القلوب مولانا علی بن موسی الرضا علیه‏السلام گره خورده، به طوری که همه ساله در این روز، بسیاری از اهل معرفت و بزرگان و علما از دور و نزدیک خود را به مشهدالرضا علیه‏السلام می‌رسانند و زیارت در این روز را ترک نمی‌کنند.

از مرحوم میرداماد نقل شده: «زیارت حضرت رضا علیه‏السلام در این روز، از بافضیلت‌ترین و موکّدترین اعمال مستحبی است».

گرچه بنا بر نقل غیر مشهور، روز بیست و سوم این ماه، روز شهادت حضرت رضا علیه‏السلام است و در این روز هم زیارت حضرت از دور و نزدیک مورد سفارش قرار گرفته ولی برخی علما و بزرگان، زیارت بیست و پنجم را ترک نمی‌کردند. به هر حال امیدواریم هر که کبوتر دلش یاد آقا کرد، بداند آقا طلب کرده و یاعلی بگوید و عازم شود.

غریب است و غمش مفهوم دارد

نشان از مادری مظلوم دارد

رضا عطر حضورش در خراسان

صفای چارده معصوم دارد

1. المراقبات، ص367

 


نوشته شده در : شنبه 3 مهر 1389  توسط : لیلا احمدی زاده و اسماء كاظمى راد.    نظرات() .

headymotto3790.jimdo.com
چهارشنبه 18 مرداد 1396 01:56 ب.ظ
I delight in, lead to I found exactly what I was taking a look for.
You've ended my four day long hunt! God Bless you man. Have a great day.
Bye
foot pain gout
پنجشنبه 15 تیر 1396 09:11 ب.ظ
Precisely what I was looking for, appreciate
it for putting up.
leishatlatenchie.jigsy.com
سه شنبه 2 خرداد 1396 03:59 ب.ظ
Hello! I've been following your blog for a long
time now and finally got the bravery to go ahead and give you a shout out from
Dallas Texas! Just wanted to say keep up the fantastic job!
BHW
جمعه 1 اردیبهشت 1396 12:33 ق.ظ
Yesterday, while I was at work, my sister stole my
iphone and tested to see if it can survive a
40 foot drop, just so she can be a youtube sensation. My iPad
is now destroyed and she has 83 views. I know this is totally off
topic but I had to share it with someone!
BHW
سه شنبه 29 فروردین 1396 12:48 ب.ظ
Thankfulness to my father who informed me about this weblog, this blog is in fact remarkable.
BHW
دوشنبه 28 فروردین 1396 02:45 ق.ظ
It is in point of fact a nice and helpful piece of information. I'm happy that you just shared this useful info with us.

Please stay us informed like this. Thank you for sharing.
manicure
یکشنبه 20 فروردین 1396 08:12 ق.ظ
I am really loving the theme/design of your web site.
Do you ever run into any browser compatibility issues? A number of my blog visitors have complained about my blog not working correctly in Explorer but looks great in Safari.
Do you have any tips to help fix this issue?
در آرزوی تقرب -رشت
شنبه 26 آذر 1390 03:06 ق.ظ
از وبلاگنون استفاده بردم
اجرتون باخودش.ادامه بدید.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر